Autor Antanina Dolewa Styczeń - 18 - 2012 0 Comment

Zamek w NieświeżuNieśwież jest stolicą jednego z najważniejszych rodów szlacheckich Wielkiego Księstwa Litewskiego – Radziwiłłów. Znajduje się tu ważny świadek historii Białorusi w sładzie WKL – zespół zamkowo-pałacowy, który powstał w 1583 roku w miejscu posiałości zbudowanej w XVI wieku przez Mikołaja Radziwiłła Czarnego. Fundatorem zamku był Mikołaj Krzysztof Radziwiłł Sierotka, architektem zaś włoch Bernardoni. Zamek w Nieświeżu jest wpisany na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

Jak wyglądał zamek na początku swojego istnienia? Za budynkiem zamku znajdowały się trzy kamienne zabudowy, które tworzyły dziedzinec wewnętrzny. W budynku centralnym naprzeciwko bramy wjazdowej do pałacu mieszkał sam Radziwiłł (założyciel zamku). Był to dwupiętrowy budynek z małymi ośmiokątnymi wieżami w narożach. Te wieże, chociaż trochę zmienione, zachowały się aż do dziś. Po lewej stronie od budynku centralnego znajdowały się dwupiętrowe koszary z wysoką wieżą widokową, a po prawej stronie – budynek gospodarczy. W późniejszych wiekach budynki były przebudowywane, łączyły się akcenty architektoniczne, tworząc zamknięte główne wejście. Z tyłu budynku centralnego pojawiła się piętrowa dobudowa z tarasem i małymi wieżyczkami. Zamek początkowo był zbudowany jako forteca, dodatkowo łączył w sobie cechy gotyki, renesansu i baroku.

W przeciągu długich stuleci zamek w Nieświeżu miał duże strategiczne znaczenie militarne. Tu znajdowały się prywatne wojska Radziwiłłów – niekoronowanych królów Wielkiego Księstwa Litewskiego. W XVII wieku artyleria zamku składała się z ponad stu armat. Zamek był mocno uszkodzony podczas wojny Północnej w 1706 roku, ale przed 1726 rokiem udało się go odbudować. W XVIII wieku po przebudowie zamek w Nieświeżu nabył taki wizerunek, jaki widzimy teraz: wspaniały wystrój w stylu barokowym, ażurtowe balkony i filigranowe wieżyczki. Oprócz konstrukcji naziemnych, pałac w Nieświeżu może się pochwalić licznymi piwnicami, podziemiami i kryptami. Teraz na terenie zamku są prowadzone prace rekonstrukcyjne (zamek odbudowuje się po wielkim pożarze w 2002 roku), a jednocześcnie prowadzi się tam wykopy archeologiczne – turyści już mogą zobaczyć średniowieczne konstrukcje fortyfikacyjne.

Zamek w Nieświeżu ma ponad 500 lat. Na przeciągu wielu wieków zbierały się w nim liczne dzieła o dużej artystycznej i historycznej wartości. Oprócz familijnego złota i srebra Radziwiłłów, starej porcelany, malowniczych obrazów starych mistrzów, znajdowała się tutaj biblioteka z bardzo bogatym księgozbiorem. W archiwum były przechowywane praktycznie wszystkie dokumenty Wielkiego Księstwa Litewskiego, począwszy od czasów Jagiełło. W tej bibliotece zebrane były również bardzo rzadkie rękopisy, dokumenty historyczne o różnym znaczeniu, listy wielu monarchów. Wszystkie te rzeczy tworzyły podstawę legendy o skarbach Radziwiłłów. Uważa się, że wszytskie te skarby musiały być przechowywane tylko i wyłącznie w zamku i nie mogły być wywiezione nawet podczas inwazji wojskowych. Stworzono tajne pomieszczenia, o których wiedział tylko książe i jego najbliższy służący. W 1812 roku podczas wojny ostani książę Radziwiłł linii nieświeżskiej przeszedł na stronę Napoleona. Kiedy francuzi w pośpiechu opuszczali Nieśwież książę Dominik Radziwiłł nie zdążył zabrać całego swojego majątku. Do miasta weszły wojska rosyjskie i wywiozły majątek Radziwiłłów do Rosji. Jednak słynny skarb Radziwiłłów nie został odnaleziony. Na poszukiwanie tego skarbu przyjeżdżało wielu “łowców skarbów”, którzy w pierwszej kolejności przeszukiwali park Alba, który leży przy zamku.

Zamek w Nieświeżu jest jednym z najbardziej tajemniczych i zagadkowych miejsc na Białorusi. Niektórzy wierzą, że w pałacu mieszka duch Barbary Radziwiłłównej, która była żoną polskiego króla Zygmunta II Augusta. Według legendy Barbara wyszła za mąż za Zygmunta w tajemnicy przed polskim dworem królewskim. Kiedy zmarł ojciec jej męża, Zygmunt został nowym królem Polski. Według tradycji tamtych czasów nowy król powinien umocnić państwo za pośrednictwem dobrego małżeństwa. Ponieważ polski dwór królewski nic nie wiedział o małżeństwie króla z Barbarą, matka Zygmunta – Bona Sforza – stała na czele poszukiwań żony dla syna. Wieść o małżeństwie z Barbarą rozczarowała ją i pokrzyżowała jej plany, więc postanowiła za wszelką cenę pozbyć się synowej. Matka króla wyjechała z całym dworem do Włoch, ale zostwiła lekarza, który miał otruć Barbarę. Lekarz przygotował truciznę i spełnił prośbę Bony. Barbara została pochowana w Krakowie. Zygmunt jednak bardzo kochał swoją żonę i nie mógł się pogodzić z jej śmiercią. Postanowił za pomocą alchemików wywołać ducha zmarłej małżonki. Według zasad seansu spirytualistycznego nie można dotykać ducha. Kiedy wszystkie obrzędy były wykonane i pojawił się duch Barbary, król nie wytrzymał i rzucił się do ukochanej, dotykając ją. W tym momencie coś wybuchło w pokoju i rozniósł się nieświeży zapach. Według legendy od tego czasu duch Barbary nie móg odnaleźć spokoju, a po śmierci króla zamieszkał w zamku w Nieświeżu. Mówią, że duch Barbary ujawnia się w zamku w nocy przed godziną pierwszą. Swoim objawieniem duch uprzedza o nadchodzących nieszczęściach. Są ludzie, którzy twierdzą, że widzieli ducha Barbary w noc przed wielkim pożarem w 2002 roku, kiedy się spaliła znaczna część zamku. Na podstawie tej legendy powstał dramat “Czarna Panna z Nieświeża”, który odnosi duże sukcesy w białoruskim teatrze.

Spodobał Ci się artykuł? Czekamy na Twój głos!


Białoruś