Autor Antanina Dolewa Sierpień - 30 - 2011 0 Comment

Połock pierwsza stolica BiałorusiPołock jest jednym z najstarszych miast Białorusi. Powstał on na starożytnym szlaku handlowym „od Waregów do Greków”, po raz pierwszy wspomniano o mieście w kronikach „Opowieść o minionych latach” w 862 roku.

Miasto znajduje się na skrzyżowaniu szlaków europejskich, na granicy zachodniej i wschodniej cywilizacji, historycznych i kulturowych tradycji Zachodu i Wschodu. Dogodna lokalizacja, duża ilość szlaków handlowych rzecznych i lądowych, które szły przez Połock, pozytywnie wpływały na gospodarczy i kulturowy rozwój miasta.

Z wczesnych czasów Połocka bardzo znaną i interesującą historią jest opowieść o księżniczce Rogniedzie, która żyła w około 950-1000 latach. Po śmierci rosyjskiego księcia Swiatosława w księstwach Rosji rządzili jego synowie. Bracia prowadzili ze sobą walki. Cały konflikt obserwował książę Połocka Rogwolod, który utrzymywał neutralną pozycję. Jeden z braci – Oleg – zginął w walkach, w Kijowie rządził Jaropołk, w Nowogrodzie – Włodzimierz. Rogwolod miał córkę Rogniedę, która wówczas miała dwanaście lat. Do Połocka wysłali swoich swatów Jaropołk i Włodzimierz, każdy z nich szukał wsparcia ze strony księstwa Połock, a uzyskać to chcieli poprzez małżeństwo z córką Rogwoloda. Rogwolod podjął decyzję, że zgodzi się na propozycję Jaropołka. Włodzimierz dostał odmowę. Jednak Włodzimierz nie mógł się pogodzić z odmową i poszedł wojną na Połock, zwyciężył. On złapał księcia, jego żonę i córkę Rogniedę. Zgwałcił Ragniedę na oczach rodziców i potem ich zabił. Po tym wszystkim ożenił się z Rogniedą bez jej zgody i ogłosił siebie władcą Połocka. Włodzimierz przelał dużo krwi w swoim nowym księstwie, zabijał mężczyzn i kobiety, a reszta żyła w warunkach niewolniczych. Rognieda nie potrafiła wybaczyć swojemu mężowi co zrobił jej rodzinie i pewnej nocy wzięła księżna nóż i wbiła go w ciało męża. Jednak Włodzimierz przeżył, był bardzo rozzłoszczony. Kazał żonie ładnie się ubrać, wziął miecz. Rognieda zaczęła krzyczeć, co obudziło ich syna. Syn Rogniedy, Iziesław przybiegł do pokoju i stał w obronie matki. Włodzimierz nie chciał zabijać żony na oczach syna. On obiecał Rogniedzie, że już nigdy nie zobaczy swoich synów, oprócz Iziesława. Włodzimierz wysłał Rogniedę wraz z synem Iziesławem w głuche oddalone miejsce nad rzeką Swisłocz. Rok później Włodzimierz ożenił się z księżniczką bizantyjską Anną, która była siostrą imperatora Bizancjum. Wraz z Anną do Kijowa przyjechali księża i ochrzcili Włodzimierza, a potem według rozkazu Włodzimierza całą Ruś Kijowską. Został jeszcze jeden problem – była żona. Włodzimierz pojechał do Ragniedy, ochrzczono ją, zrobiono z niej zakonnicę i zabrano od niej Iziesława. Połocka księżniczka Rognieda zmarła w klasztorze jedenaście lat później (w około 1000 roku).

W burzliwej historii Połocka, w którym wybuchały wojny co 6-7 lat, mieszkańcy często chowali swoje majątki w ziemi, aby uchronić je od grabieży. Majątek jednego z nich został odnaleziony przez bawiące się dzieci w 1972 roku na polu niedaleko wsi Kazjanki. Skarb zawierał 7650 srebrnych monet arabskich ważących 20 kilogramów. Kolejne znalezisko zostało odkryte przez pracownicę stadionu w Połocku w 1984 roku, gdzie odnaleziono w ziemi złotą biżuterię. Połock i jego okolice zajmuje jedno z czołowych miejsc w Europie pod względem ilości odnalezionych skarbów. W okolicach Połocka już odnaleziono 30 historycznych skarbów i tajemnicą jest ile jeszcze skarbów chowa w sobie ziemia Połocka. Nic dziwnego, że do miasto ściągają liczne grupy poszukiwaczy skarbów i odkrywców historii.

Połock swój największy rozwój osiągnął między X – XII wiekiem, kiedy był stolicą jednego z największych księstw Europy Wschodniej. W XIV wieku stał się częścią Wielkiego Księstwa Litewskiego, Rosyjskiego i Zamojskiego. W tych czasach miasto utrzymywało stosunki handlowe z Rygą, zakonem Liwońskim, Nowogrodem, Moskwą, Pskowem i innymi miastami Wschodu i Zachodu. Między XIV – XV wiekiem Połock był jednym z największych miast Wielkiego Księstwa Litewskiego. W „kronikach Polski” z 1382 roku był on nazwany zamkiem (fortecą) Białej Rusi.

Po zjednoczeniu Wielkiego Księstwa Litewskiego i Polski w XVI wieku Połock został centrum województwa Rzeczypospolitej, a pod koniec XVIII wieku wchodził w skład Rosyjskiego Imperium. Prawie dwadzieścia razy Połock zmieniał status i obecnie jest miastem w okręgu Witebskim na Białorusi.

Z Połockiem związano dużo ciekawych legend, pokazujących męstwo i odwagę mieszkańców Połocka, piszą o tym również Skandynawskie sagi. Połock był wiele razy palony i niszczony podczas różnych wojen. Najbardziej niszczycielską wojną dla Połocka była druga wojna światowa. Faszystom udało się w 1941 roku wejść do Połocka i okupować to miasto. W obozie stworzonym przez faszystów w Połocku zabito około 150 000 mieszkańców. Pod koniec roku 1941 w Połocku stworzono również getto żydowskie, w którym zabito około 7 000 Żydów. Nie zważając na okrutność faszystów mieszkańcom Połocka udało się uwolnić od wroga. Podczas okupacji na terenie Połocka działały oddziały partyzantów, oddziały wyzwoleńcze „Śmierć faszyzmowi”, „Za radziecką Białoruś”, „Nieuchwytni” i inne. Tylko w październiku 1942 roku w Połockim rejonie utworzono 68 partyzanckich oddziałów. W 1944 Połock został uwolniony. Jednak po wypędzeniu faszystów zamiast kwitnącego historycznego miasta, wyzwoleńcza armia zobaczyła tylko ruiny. W Połocku nie zachował się żaden ocalały dom. Podczas wojny zginął co trzeci mieszkaniec Połocka.

Od razu po wojnie zaczęło się intensywne odbudowywanie Połocka. Powstawały nowe fabryki, szkoły, uczelnie, przedszkola, biblioteki. Część budynków zostało odrestaurowanych.

Po ogłoszeniu niepodległości Białorusi zmieniło się życie w kraju, a także życie zasłużonego miasta Połock. W latach 1990-1992 utworzono 140 przedsiębiorstw, w 1996 roku – kolejne 142 przedsiębiorstwa, wśród których 80 to spółki akcyjne, 48 – małe firmy, 10 – kooperacje. W 2001 roku zarejestrowanych było w Połocku ponad 3000 przedsiębiorców. Powstały nowe gimnazja, licea. Powstały muzea, pomniki, centra kultury i badań naukowych. W Połocku są organizowane festiwale, ogólno państwowe i międzynarodowe imprezy.

Spodobał Ci się artykuł? Czekamy na Twój głos!


Białoruś